De primaire kleuren zijn rood, geel en blauw. (bij verf) Het zijn de zuiverste kleuren en kan je niet krijgen door te mengen. Cyaan, Magenta en Yellow zijn de primaire inktkleuren. Door de primaire kleuren te mengen kan je alle kleuren maken behalve zwart en wit.

De secundaire kleuren ​zijn de kleuren groen, oranje en paars. Ze zijn niet zuiver, omdat ze gemengd zijn vanuit twee primaire kleuren. 

De tertiaire kleuren zijn de kleuren die ontstaan als je een secundaire kleur met een primaire kleur mengt. Het zijn de tussenkleuren op de kleurencirkel.

Bij tonaal kleurgebruik maakt de kunstenaar gebruik van tinten van 1 soort of uit 1 kleurfamilie. (3 naast elkaar liggende kleuren uit de kleurencirkel) Je ziet dan veel tinten van 1 kleur.

Het gebruiken van maar één kleur in één tint noem je monochroom kleurgebruik. Dit is vaak te zien in ruimtelijk werk. Denk eraan dat een ruimtelijk werk schaduw maakt. Hierdoor kan een werk tonaal lijken, maar is dit niet.

Wanneer de kleur symbool staat voor een bepaald begrip noem je dit symbolisch kleurgebruik. De kleuren hebben dan een diepere betekenis, deze verschilt per cultuur. Zo staat de kleur rood in de westerse cultuur voor bijvoorbeeld liefde, warmte en gevaar. De kleur wit voor maagdelijkheid, zuiverheid en waarheid.

Hierboven zie je 'De levensdans' van Edvard Munch. Het schilderij gaat over jaloezie en je ziet hier de drie fasen van de vrouw; De onschuldige vrouw in het wit (buiten vierkant), de verleidende dansende vrouw in het rood en de gekwelde vrouw in het zwart. De kleuren versterken de symboliek van de vrouwen.

Bij expressief kleurgebruik drukken de kleuren die zijn gebruikt de stemming/emotie van de maker uit. De kleuren zijn niet in overeenstemming met de werkelijkheid. Door middel van de hanteringswijze (bijvoorbeeld een grove en dikke penseelstreek) worden de emoties nog eens extra benadrukt

De impressionistische schilders waren afhankelijk van het buitenlicht. De kunstenaar is met zijn schildersezel en verftubes naar buiten gegaan om daar te schilderen. Het licht buiten veranderde zo snel, dat de kunstenaars snel werkten om het beeld vast te leggen. Zij maakten een IMPRESSIE (indruk) van het moment. Deze werken maken gebruik van impressionistisch kleurgebruik.

Bij kleurperspectief wordt gebruik gemaakt van typische kenmerken van kleuren om ruimte/diepte te maken. Rood is opdringerig, dus lijkt naar voren te springen. Blauw is weer veel zachter en gaat meer naar de achtergrond. Vaak gaat het hier om een kleurcontrast zoals warm-koud of complementair. Een andere manier waarop kleurperspectief wordt gebruikt is het atmosferisch perspectief.

Bij atmosferisch perspectief zijn de kleuren vooraan kleurrijk en scherp. Naar achteren toe worden de kleuren lichter, grijzer en vager. Een kunstenaar maakt gebruik van deze manier van schilderen om ruimte/diepte te creëren.

Zuivere en Onzuivere kleuren heeft te maken met of een kleur niet of wel gemengd is. Zuivere kleuren zijn ongemengde kleuren. De primaire en secundaire kleuren worden zuivere kleuren genoemd. Wanneer kleuren gemengd worden met zwart, wit of grijs (de niet-kleuren) dan noem je ze onzuiver omdat ze er minder fel en knallend uit zien.

Bij functioneel kleurgebruik hebben de kleuren een functie. Zo geeft de kleur rood op een verkeersbord vaak aan dat je moet oppassen.

Het gaat bij een licht/donker contrast om het contrast in helderheid. Donkere en lichte kleuren steken tegen elkaar af (het hoeft dus geen zwart/wit contrast te zijn). Met licht/donker contrast kan diepte worden gesuggereerd.

In een kleur-tegen-kleurcontrast staan kleuren zonder tussentonen direct naast elkaar. De kleuren worden niet naar elkaar toe gemengd en hebben daardoor vaak een strakke afscheiding. 

De kleuren versterken elkaars werking, rood lijkt roder naast groen, dan naast oranje. Sinaasappels worden dan ook vaak verkocht op een donkerblauw papiertje.  

Bij een kwaliteitskleurcontrast gaat het  om het contrast in zuiverheid of verzadiging tussen twee kleuren van dezelfde kleursoort: 1 gemengde naast een ongemengde, bijvoorbeeld rood en roze.

Bij een kwantiteitskleurcontrast gaat het om de tegenstelling in grootte van de oppervlakken die twee verschillende kleurvakken vullen. Veel van 1 kleur, weinig van een andere kleur, waardoor dat stukje juist opvalt.

Kleuren beïnvloeden elkaar als je ze gelijktijdig ziet. Dit noem je simultaan kleurgebruik. Zo kan een kleur, door een andere kleur ernaast, zo sterk worden beïnvloed dat je deze als een andere kleur ziet.

Wanneer een kunstenaar kleuren vlak naast elkaar zet mengen je ogen de keuren samen. Dit noem je optische kleurmenging.

In het pointillisme (post-impressionisme) deden de schilders dit door allemaal kleine stipjes door elkaar te zetten. Gele en blauwe stipjes mengen optisch vanaf een afstand tot groen. Dit zie je duidelijk in het schilderij van Seurat (rechts) en de details van het schilderij eronder.